বতাহত দৈনিক ৫ লাখ টকাৰ বিশুদ্ধ সোণ এৰা আগ্নেয়গিৰি - This Volcano In Antarctica Blasts Over Rs 18.9 Crore Worth Of Gold Into The Air Every Year

🌋 এণ্টাৰ্কটিকাৰ গভীৰতাত থকা মাউণ্ট ইৰেবাছ (Mount Erebus) পৃথিৱীৰ আন সকলো আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বেলেগ।

এইটো হৈছে পৃথিৱীৰ দক্ষিণতম সক্ৰিয় আগ্নেয়গিৰি। ইয়াত কেৱল এটা স্থায়ী লাভাৰ হ্ৰদ (Lava Lake) থকাই নহয়, ই হৈছে পৃথিৱীৰ একমাত্ৰ জনাজাত আগ্নেয়গিৰি যিয়ে বায়ুমণ্ডললৈ বিশুদ্ধ সোণৰ অতি সূক্ষ্ম স্ফটিক (Gold Crystals) নিৰ্গত কৰে।

১৯৯১ চনত প্ৰকাশিত এটা গৱেষণা অনুসৰি, মাউণ্ট ইৰেবাছে প্ৰতিদিনে প্ৰায় ৮০ গ্ৰাম অতি সূক্ষ্ম সোণৰ স্ফটিক বায়ুমণ্ডললৈ এৰি দিয়ে। বৰ্তমানৰ সোণৰ বজাৰ মূল্য অনুসৰি ইয়াৰ মূল্য দৈনিক প্ৰায় ৬,০০০ মাৰ্কিন ডলাৰ (প্ৰায় ৫.৬৬ লাখ টকা) আৰু বছৰি ২০ লাখ ডলাৰৰো অধিক (প্ৰায় ১৮.৯ কোটি টকা)।

মাউণ্ট ইৰেবাছ ৰছ সাগৰৰ (Ross Sea) ৰছ দ্বীপত (Ross Island) অৱস্থিত। ভৌগোলিক দক্ষিণ মেৰুৰ পৰা ইয়াৰ দূৰত্ব প্ৰায় ১,৩৫০ কিলোমিটাৰ। আগ্নেয়গিৰিটোৰ স্থায়ী লাভাৰ হ্ৰদৰ পৰা সদায় আগ্নেয় গেছ নিৰ্গত হৈ থাকে।

বিজ্ঞানীসকলে আৱিষ্কাৰ কৰিছে যে এই গেছসমূহে বিশুদ্ধ সোণৰ অতি সূক্ষ্ম কণিকা কঢ়িয়াই নিয়ে। এই কণিকাবোৰ বায়ুমণ্ডলত প্ৰায় ১,০০০ কিলোমিটাৰ দূৰলৈকে উৰি গৈ অৱশেষত এণ্টাৰ্কটিকাৰ বৰফৰ ওপৰত জমা হয়।

ইলেক্ট্ৰন অণুবীক্ষণ যন্ত্ৰ (Electron Microscope) ব্যৱহাৰ কৰি গৱেষকসকলে দেখা পায় যে এইবোৰ সাধাৰণ ধূলিকণা নহয়। ইবোৰ সুগঠিত সোণৰ ক্ষুদ্ৰ স্ফটিক, যাৰ কিছুমানৰ আকাৰ ৬০ মাইক্ৰ'মিটাৰ পৰ্যন্ত হয়।

সোণ কেনেকৈ বাহিৰলৈ ওলাই আহে?

আগ্নেয়গিৰিৰ গেছত সোণ পোৱাটো একেবাৰে নতুন কথা নহয়। হাৱাইৰ কিলাউইয়া (Kīlauea), ইটালীৰ এটনা (Mount Etna), আলাস্কাৰ অগাষ্টিন (Augustine Volcano) আৰু মেক্সিকোৰ এল চিচোন (El Chichón) আগ্নেয়গিৰিতো অতি সামান্য পৰিমাণে সোণ ধৰা পৰিছে।

বিজ্ঞানীসকলৰ মতে, অতি উত্তপ্ত আগ্নেয় গেছৰ সৈতে ক্ল'ৰিন বা গন্ধক (Sulfur) সমৃদ্ধ যৌগৰ লগত সোণ ওপৰলৈ উঠে। গেছবোৰ ঠাণ্ডা হোৱাৰ লগে লগে সোণ পৃথক হৈ ক্ষুদ্ৰ স্ফটিকৰ ৰূপ লয়।

কিন্তু মাউণ্ট ইৰেবাছ এই ক্ষেত্ৰত পৃথিৱীৰ আন সকলো আগ্নেয়গিৰিৰ পৰা সম্পূৰ্ণ বেলেগ আচৰণ কৰে।

এতিয়াও সমাধান নোহোৱা এক ৰহস্য

এই ঘটনাৰ ব্যাখ্যা দিবলৈ গৱেষকসকলে দুটা সম্ভাৱ্য তত্ত্ব আগবঢ়াইছে।

প্ৰথম তত্ত্ব অনুসৰি, ক্ল'ৰিনসমৃদ্ধ আগ্নেয় গেছ বায়ুত ঠাণ্ডা হোৱাৰ সময়ত সোণ পোনপটীয়াকৈ স্ফটিকত পৰিণত হয়। কিন্তু বিজ্ঞানীসকলে কয় যে গেছত সোণৰ পৰিমাণ ইমান কম যে এই ব্যাখ্যাই সম্পূৰ্ণ উত্তৰ দিব নোৱাৰে।

দ্বিতীয় তত্ত্ব অনুসৰি, সোণৰ স্ফটিকবোৰ প্ৰথমে লাভাৰ হ্ৰদৰ পৃষ্ঠত ধীৰে ধীৰে গঠন হয়। তাৰ পিছত আগ্নেয় গেছৰ সৈতে ওপৰলৈ উঠি বায়ুমণ্ডলত বিয়পি পৰে।

কিন্তু এই আৱিষ্কাৰৰ তিনিটা দশকৰো অধিক সময় পাৰ হোৱাৰ পিছতো বিজ্ঞানীসকলে এতিয়াও নিশ্চিতভাৱে ক'ব পৰা নাই যে মাউণ্ট ইৰেবাছে এই বিশুদ্ধ সোণৰ সূক্ষ্ম স্ফটিকবোৰ ঠিক কেনেকৈ সৃষ্টি কৰে আৰু বায়ুমণ্ডললৈ কেনেকৈ মুকলি কৰে।